Rolą kanałów wentylacji wywiewnej jest usuwanie zanieczyszczonego powietrza z
budynku. Skuteczność ich działania zależy nie tylko od ich prawidłowej budowy i
rozmieszczenia. Nawet poprawnie zaprojektowane i wykonane kanały nie zagwarantują
usuwania powietrza z budynku, jeżeli nie zostanie zapewniony właściwy dopływ
powietrza do poszczególnych pomieszczeń.
W mieszkaniu wyposażonym w wentylację grawitacyjną kanały wentylacyjne nawet o równej
długości, a w szczególności różnej długości, mogą nawzajem zakłócać swoje działanie. Ciąg
wytworzony w jednym kanale może okazać się tak intensywny, że może wywołać
podciśnienie i odwrócenie kierunku przepływu powietrza w innym kanale obsługującym to
samo mieszkanie. Zjawisko to jest zwane ciągiem wstecznym i występuje szczególnie często,
gdy mieszkanie jest szczelne i nie ma należytego dopływu powietrza zewnętrznego.
Czynnikiem, od którego zależy siła ciągu w kanałach wentylacji naturalnej, jest różnica
temperatury pomiędzy wlotem do kanału (w mieszkaniu) a jego wylotem (ponad dachem). Im
wyższa jest różnica temperatur między wnętrzem budynku a jego otoczeniem, tym silniejszy
jest ciąg kominowy, a co za tym idzie zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia ciągu
wstecznego.
Podstawowa zasada wentylacji to: doprowadzenie powietrza do budynku, zapewnienie
przepływu przez pomieszczenia i sprawne usuwanie zanieczyszczeń. Jeżeli dopływ powietrza
będzie niewystarczający, co w praktyce występuje nagminnie, to w kanałach wywiewnych
wytwarza się zbyt słaby ciąg lub co najmniej w jednym z kanałów obsługujących mieszkanie
ciąg ulega odwróceniu i do pomieszczeń jest nawiewane powietrze przez kanały
wentylacyjne.
Jedynym skutecznym sposobem zniwelowania ciągu wstecznego jest dostarczenie
wystarczającej ilości powietrza do celów wentylacyjnych z zewnątrz budynku przez
nawiewniki lub rozszczelnione skrzydło okienne przy jednoczesnym dławieniu przepływu
przez przysłonięcie max w 2/3 kratek wentylacyjnych, przez które wyrzucane jest z
mieszkania powietrze w nadmiernej ilości lub za pomocą kratek wentylacyjnych o
regulowanym przepływie.
§ 149. 1. Strumień powietrza zewnętrznego
doprowadzanego do pomieszczeń, niebędących
pomieszczeniami pracy, powinien odpowiadać
wymaganiom Polskiej Normy dotyczącej
wentylacji, przy czym w mieszkaniach strumień ten
powinien wynikać z wielkości strumienia powietrza
wywiewanego, lecz być nie mniejszy niż 20 m 3 /h na
osobę przewidywaną na pobyt stały w projekcie
budowlanym (Dz. U. R.P. z dnia 18.09.2015 r. poz.
1422).
Podsumowując:
1. Napowietrzniki okienne powinny być otwarte, zwłaszcza gdy zauważymy
występowanie ciągu wstecznego.
2. Kratki wywiewające powietrze w nadmiernej ilości powinny zostać przysłonięte max
w 2/3, 3/4.
3. W przypadku wykonywania prac w kuchni i używania wyciągu kuchennego należy
rozszczelnić okna lub otworzyć okno zlokalizowane najbliżej kuchni (gotując, dodatkowo zwiększamy różnice temperatur między wlotem a wylotem
kanału wentylacyjnego a włączenie okapu zwiększa wielokrotnie ilość wyrzucanego
powietrza z mieszkania).
Opracował mgr inż. architekt Remigiusz Fiszer
